تالار خوشنویسی

... گام هشتم ( تراش مایل )

sarmayehayeman — Tue, 08 Dec 2009 16:37:18 GMT

این پستم را اختصاص دادم به تراش قلم که دوستان اهل فن شاید برای اولین بار با این نوع تراش قلم آشنا می شوند .

...گام هفتم ( قاعده های خط )

sarmayehayeman — Fri, 25 Sep 2009 17:22:45 GMT

قاعده های خط

... گام ششم ( عوامل موثر بر خلاقیت )

sarmayehayeman — Thu, 03 Sep 2009 10:10:18 GMT

پاسخ به این سئوال که چه عواملی بر خلاقیت ما اثر می گذارند ، راه رسیدن ما به تفکر خلاق را سهل تر می کند.

ویژگی های شخصی ، محیط اجتماعی و واکنش افراد می تواند به رشد و پرورش خلاقیت یاری رسانده و یا آن را کاهش دهد .

( در ضمن پاسخ پرسش پست قبلی خط کرشمه بود )

...گام پنجم

sarmayehayeman — Sat, 22 Aug 2009 00:23:18 GMT

این هم یه خط زیبای فارسی که داره دوران طفولیتش رو می گذرونه ....

دوست دارم اسمشو خودتون

حدس بزنید ...

البته این رو هم بگم که خط خودم نیست .....

...گام چهارم

sarmayehayeman — Mon, 17 Aug 2009 20:55:18 GMT

بالاخره بعد از یک سفر ۱۷۸روزه مجدد برگشتم .

توی این مدت تمام تلاشم این بود که لااقل یک بار هم که شده آپ کنم ولی

متاسفانه فرصتش نشد.

این بار با عزمی جدی تر ، با تمامی مشکلات کاری و تحصیلی و

دغدغه های فکری که درگیر اون هستم ، تلاش دارم ،زمانی را هم برای

شما اختصاص بدم ، که الحمد لله مصادف شده با ایام ماه مبارک رمضان ....

در خدمت همه دوستانم هستم (هر روزه ،12 ساعته ، معمولا از ساعت 9

شب تا 9 صبح) ، تا پایان ماه مبارک .....

و احتمالاَ هفته ای 2 بار آپ ...

اما بعد از عید فطر که مصادف است با اول مهر ، دیگه شاید فرصت نشه که

بتونم آپی داشته باشم ، ولی ایمیلها و نظرات خوبتون رو همیشه طبق

معمول چک می کنم .

از همه دوستانی که محبت داشتند و ایمیلهای قشنگشون باعث دلگرمی

بنده می شد تشکر می کنم

از همه دوستانی که همیشه اومدنشون رو با نظرات گرمشون خبر می دادن

تشکر می کنم .

از تمام دوستان و هنرمندانی که در قسمت خصوصی ، به بنده محبت

داشتند ، صمیمانه تشکر می کنم ، تا حد امکان سعی شد به همه

سوالاتی که فرستاده شده بود ، خصوصی جواب داده بشه ، تعدادی از

دوستانی هم که هنوز جواب نگرفتن ، سعی میکنم در اولین فرصت

براشون ایمیل بدم .

از تک تک دوستانی که تشریف آوردن تشکر می کنم . ان شاالله از روز

شنبه 31/5/88 با مطالب جذاب و تخصصی ، منتظر قدمهای گرمتون

هستم ...

... گام سوم

sarmayehayeman — Sun, 22 Feb 2009 18:37:18 GMT

اینهم قولی که دادم ...

... گام دوم

sarmayehayeman — Sat, 10 Jan 2009 22:27:18 GMT

قیامت بی حسین معنا ندارد

شفاعت بی حسین معنا ندارد

حسینی باش که در محشر نگویند

چرا پرونده ات امضاء ندارد

ایّام غمبار شهادت سرور و سالار شهیدان را به همه دوستان عزیزم تسلیت عرض می کنم .

غذر خواهی میکنم که مدّت زیادی نتونستم در خدمتتون باشم ، این روزها از بس سرم شلوغه ،دیگه اصلاً فرصتی نمیشه که حتی به وبلاگم هم سری بزنم . ولی گاهی اوقات هم که سر میزنم ، نوشته های زیباتون رو چندین بار می خونم .

از تمامی کسانی که گاه و بی گاه لطف و محبّتشون رو از بنده دریغ نمی کردند بسیار سپاسگزارم ...

نظرات خصوصی همگی رو خوندم ، خیلی زیاد بود ، معذرت اگه به بعضی ها نرسیدم جواب بدم ، امّا سعی میکنم اونا رو بی پاسخ نذارم .

توی این مدّتی که غیبت داشتم ، اتّفافاتی برام پیش اومد که دیگه خیلی کم فرصت می کردم بیام نت ....

یکی از مهمترین اونها مسئله ی ازدواجم بود . خوب من هم مثل بیشتر عاشقایی که یه روزی به عشقشون میرسن من هم به عشقم رسیدم ....

خدا هم بیشتر از هر کسی کمک کرد تا مراسم توی یکی از روزهایی باشه که مولامون توی اون روز ازدواج کرده بود ، یعنی دهم آذر ماه ...

بعد از اون هم ،که راهی مسافرت شدم ( حالا کجا رفتیم بماند....) تا الان ....

امیدوارم توی این مدت به شما هم خوش گذشته باشه ، لااقل توی این ایّام تونسته باشید بهره کافی رو از دهه محّرم برده باشید . ما که جاتون سبز ، محرّممون متفاوت از محّرم های سال های قبل بود ....( حالا چطوری بود باز هم بماند .... شر منده ها ..!!! )

من هم از ته قلبم ، برای اونایی که عاشقند و دوست دارن یه روزی به عشقشون برسند دعا می کنم .

می خواستم در ابتدای آپ جدیدم ( بعد از ازدواج ) شعری رو تقدیم کنم به همسر با صفا و مهربونم ، که الحق توی این مدّت به من خیلی لطف داشته ، و منو شرمنده کرده ....

این شعر رو بهش تقدیم می کنم ، امیدوارم خوشحال بشه...

در کنار آشنایی تو آشیــــــــــــانه می کنم

فضای آشیـــــانه را پراز ترانه میکنم

کسی سوال می کند به خاطر چه زنده ای

و من برای زندگی، تورا بهانه می کنم

سعی می کنیم این جلسه بصورت مختصر و خلاصه بپردازیم به انواع حروف فارسی ( الف – ب – ج ) و اشکال قرار گیری آنها در کلمه... ( بقیه حروف در جلسات بعدی ... )

بطور کلی ترتیب اتصال حروف به کلمه ، به سه صورت وجود دارد که ما در این جلسه به طرز قرارگیری حرف به کلمه را بررسی می کنیم .

امید که با تمرین و ممارست زیاد ، بتواند رضایت خاطرتون رو برآورده کنه .....

توجه کنید که این سر مشق مربوط به هنر جویان مر حله خوش و بالاتر است .

به پیشنهاد چند عزیز در آینده ای خیلی نزدیک چند تا از کارامو براتون می زارم ....

... گام اول

sarmayehayeman — Tue, 07 Oct 2008 20:29:18 GMT

در مورد خوشنویسی و اهمّیّت و ارزشمندی آن سخنهای بسیاری از بزرگان ، پیامبران و ... نقل شده است . که سخن در این مورد از حوصله این بخش خارج است ، همین بس که خداوند متعال در این باره می فرماید : « ن والقلم و ما یسطرون ....»

هدف ما از این قسمت تربیت خوشنویس است ، نه به صرف داشتن خط خوب . خطّاط را نمی توان با یک خوشنویس مقایسه نمود.

حال تفاوت این دو... :

به مجموعه علائم قراردادی که بین ما انسانها ، برای ارتباط با یکدیگر به کار برده می شود ، خط گویند .

همچنین به مجموعه قواعدی که برای زیباتر نوشتن علائم قراردادی برای ارتباط انسانها با یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرد ، خوشنویسی گویند .

پس خطّاط یعنی کسی که فقط وظیفه کتابت و نوشتن را بر عهده دارد اما خوشنویس علاوه بر نوشتن ، به قواعد زیبا نویسی نیز توجّه خاصی دارد .

برای روشنی این موضوع ، نویسندگان و اهل قلم را به 6 گروه تقسیم می کنیم .

1 – مؤلفان و شاعران

2 – روزنامه و مجله نگاران و مقاله نویسان

3- منشی های مؤسسات خصوصی و دولتی

4 – نویسندگان ادارات ثبت اسناد و املاک و آمار گیران ، و محضر های ازدواج و طلاق

5 – تابلو نویسان و تبلیغاتیان

6 – خطّاطان و خوشنویسان

که منظور ما همان خوشنویسان مورد آخر می باشد .

مروری بر چگونگی ظهور انواع خطوط:

قبل از اسلام خطوط میخی ، پهلوی و اوستایی رواج داشت اما با پذیرش اسلام نوعی خوشنویسی به نام کوفی ابداع شد که اولین قرآنها را بدان آراستند .

خط میخی خط پهلوی

خط اوستایی خط کوفی همراه با نقطه

در ابتدا خوشنویسی کوفی بدون نقطه نوشته می شد اما بعدها شخصی به نام « ابوالاسود » که یکی از شاگردان حضرت امام علی (ع) بوده است ، نقطه را برای خط کوفی وضع نمود .

بعد از آن ابن مقله بیضاوی توانست به اتفاق برادرش با تغییراتی که در خط کوفی انجام دادند ، شش نوع دیگر خوشنویسی به نامهای ، « محقق » ، « ریحان » ، « ثلث » ، « نسخ » ، « توقیع » و « رقاع » را بوجود آوردند .

محقق ریحان

ثلث ( محمد هاشم بغدادی )

نسخ ( عثمان طه ) توقیع رقاع

به این شش نوع خوشنویسی را « اقلام ستّه » گویند .

از خط محقّق و ریحان برای نوشتن قطعات و کتابها _ از خط ثلث برای قطعات درشت و نوشتن کتیبه بر سر در مساجد _ نسخ برای نوشتن قرآن و توقیع و رقاع نیز برای نامه نگاری مورد استفاده قرار می گرفت .

بعد از آن، ایرانیان توانستند برای خط فارسی نوعی خوشنویسی به نام ، « تعلیق » را بوجود آورند .و چون علامتهای زیر و زبر و پیش در خط فارسی استفاده نمی شود این نوع خوشنویسی نیز فاقد این علامتها بود .

در اوایل قرن 9 هجری خوشنویسان توانستند با آمیختن دو نوع خوشنویسی یعنی ، نسخ و تعلیق ، خوشنویسی جدیدی را برای خط فارسی بوجود آورند که ،« نستعلیق » نامیده می شد . بارزترین مشخصه خوشنویسی نستعلیق زیبایی آن است .نستعلیق بهترین و زیباترین نوع خوشنویسی است که می تواند برای نوشتن متنهای فارسی به صورتهای مختلف ، مورد استفاده قرار گیرد.

تعلیق نستعلیق ( استاد غلامحسین امیرخانی )

بعد از مدتی در کنار نستعلیق ،خوشنویسی دیگری برای خط فارسی از آن استخراج شد به نام ، « شکسته نستعلیق » . که مشخصه بارز آن روان نویسی و تند نویسی آن است .

شکسته نستعلیق ( استاد کابلی )

ابزار های خوشنویسی :

ابزار های اصلی هنر خوشنویسی : قلم – مرکب – دوات – لیقه – کاغذ و زیر مشقی است .

تهیه ابزار خوب ، همیشه باعث تمیزی و نظافت و بهتر نوشتن می شود .و شخص را به تمرین بیشتر تشویق می کند .

قلم : بهترین نوع قلم که برای نوشتن لازم است ، قلم دزفولی است .رنگ این نوع نی ، هر چه سرخ تر و متمایل به قهوه ای سوخته باشد مرغوب تر است . بعلاوه اینکه گرد و استوانه ای باشد .در داخل آن پیچ و تاب مشاهده نشود .گوشت داخل آن سفید و قطر آن اگر در حدود قطر یک مداد معمولی انتخاب شود بهتر است .

مرکب : مرکب خوشنویسی مرکب مخصوصی است که برای این کار بصورت سنتی ساخته می شود . بنابر این انواع دیگر مرکب ویا جوهر که برای مصرف در خود نویس یا کارهای دیگر ساخته می شوند ، مناسب کار خوشنویسی نیستند .

امروزه مرکب خوشنویسی در بازار بصورت مایع و خشک موجود است . مرکب مایع در شیشه هایی بصورت آماده مصرف به فروش می رسد . اما مرکب خشک باید آن را در مقدار مناسبی آب جوشیده سرد شده حل کرد . برای این کار از آب مقطر و گلاب نیز استفاده می شود .

دوات : ظرفی است از جنس پلاستیک یا شیشه که در داخل آن لیقه می گذارند و سپس روی آن مرکب می ریزند .بهتر است دهانه دوات باز و گشاد باشد و عمق آن کم و کوتاه باشد .

لیقه : لیقه مقداری نخ ابریشم طبیعی یا مصنوعی است که در داخل دوات قرار می دهند، و روی آن مرکب می ریزند . لیقهمرکب را جذب ، و از ریختن آن جلوگیری می کند . مهمترین خاصیت لیقه ، تنظیم مقدار مرکب روی نوک قلم نی هنگام نوشتن است . بطور کلی از پنبه و ابر ( اسفنج ) نباید بعنوان لیقه استفاده کرد .

کاغذ :از هر نوع کاغذی که مرکب را روی خود پخش نکند و سطح آن نسبتاً نرم و صاف باشد می توان به عنوان خوشنویسی استفاده کرد.

زیر مشقی : وسیله ای است که هنگام نوشتن ، زیر کاغذی که روی آن خوشنویسی می کنند قرار می دهند تا قلم بر روی کاغذ نشست پیدا کند و روی کاغذ ، راحت و روان حرکت کند . بهترین جنسی که مناسب برای زیر مشقی است چرم است .

امید که این بخش مورد رضایت شما قرار گرفته باشد ...

قسمت بعدی شروع کار با قلم نی می باشد . امید که تا آن زمان وسایل و موارد مورد نیاز را تهیه کرده باشید .

و اما سوال این پست : تفاوت قلم و نی درچیست ؟

مقدمه

sarmayehayeman — Fri, 19 Sep 2008 00:27:18 GMT

خداوند منّان را سپاسگزارم ، که بنده را همواره مورد لطف و کرم بی حدّش قرار داد و علاوه بر سعادت برخورداری از نعمتهای بی شمارش ، از شرف خوشنویسی ، مختصر بضاعتی ، عطایم فرمود .

بعد از عنایات پروردگار ، مرحون ابدی پدر گرامیم هستم ، که قلم را در دستم نهاد ، و در حقیقت پایه گذار نخستین او بود .

اینک با کسب اجازه از پیشگاه استادان ارجمند و با پوزش و امید به راهنمایی هایشان ، این عرصه را به محضر علاقمندان به هنر خوشنویسی تقدیم می نمایم .در این آموزش سعی شده ترتیبی اتخاذ شود که بسیاری از مشکلات در ضمن عمل وتعلیم مرتفع شود تا یادگیری بهتر ، و پیشرفت سریعتر گردد. و آنچه تقدیم می شود ، حاصل این تجربیات است که رعایت و به کار گیری آن مسلماً آموزش را آسان تر و کیفیت آن را والاتر می نماید . به عبارت دیگر ، راه چند ساله را بسیار کوتاهتر خواهد کرد . بخصوص آن دسته از مشتاقانی را که از فیض مصاحبت و دیدار اساتید ، محرومند .

یکی از خصایص آدمی که وی را از سایر موجودات متمایز می دارد ، تشخیص ظرافت ها و نظم و اعتدال و حسن زیبایی و جمال است .

همین تشخیص و احساس است که مناظر زیبای طبیعت ونظام آفرینش و قطعات و لوحه های دل انگیز خط و نقاشی و شعر که از دست سحر آفرین استادان زبردست صادر شده ، او را مجذوب و شاد ساخته و مدتی او را در حال شادمانی بسوی خود متوجّه و معطوف می سازد .

جمال و زیبایی ، منشا هنر های زیبا ؛ و هنر ها بازتاب آن است که با ذوق احساس می شود. زیرا علاقه به زیبایی که در نهاد ما پیدا می گردد ذوق را شکوفا می سازد تا از طبیعت و خارج الهام گیرد ، و ذوق هنرمند آن را با اندیشه های ژرف و دقیق خود در آمیخته ، و بصورت اثر و هنر قرار می دهد .

خط یکی از پدیده های ذوق انسان و از جمله هنرهای زیبا به شمار می آید که در ارضای حس زیبا خواهی او سهیم و شریک می باشد . گر چه اختراعات و اکتشافات گوناگون اذهان را به خود جلب کرده است اما هنر خوشنویسی و خطاطی چیزی نیست که از بین برود و زیبایی و خوبی آن مورد تقدیر قرار نگیرد .

هنر خوشنویسی آن هنر ظریف و دقیقی است که از یک سو همقدم با ذوق و عشق و از سوی دیگر دمساز با دانش و خرد است . و هنرمند با این دو، در راه فضیلت و کمال و درجات عالی انسانی گام بر می دارد .

بیش از هزار سال است که سر انگشت توانای خوشنویسان ایرانی ، بر سینه پرنیانی کاغذ ، سیمای فیروزه ای کاشی و دل سخت سنگ ، به نقش آفرینی پرداخته است . حاصل این تلاش پیگیر ؛ امروزه ، زینت بخش موزه ها ، کتابخانه ها ، بناها و مجموعه های خصوصی صاحبان ذوق در سراسر جهان است .

هنر پر بار خوشنویسی که هر قطعه اش را چون "ورق زر" می برند، مدیون خوشنویسان نامور و گمنام هستیم . آنانکه هنر را تنها برای هنر خواستند؛ و از لذّات گذران زندگی چشم پوشیدند و برترین لذّت را در آفرینش آثار جاودان و اعتلای هنر خوشنویسی جستجو کردند .

پس از واژگون شدن دولت شاهنشاهی ساسانی، و اسلام پذیرفتن ایرانیان، دگرگونی های بسیاری در ایران پدید آمد . از جمله این دگر گونی ها ، گسترش خط کوفی ، در ایران بود . خط کوفی در آغاز ، چون مهمانی نا خوانده مورد بی مهری ایرانیان قرار داشت ، زیرا جانشین خط ملّی و مذهبی ایران ، یعنی پهلوی و اوستایی محسوب می شد . اما نیازمندی به آن ، ایرانیان را ناچار ساخت که خواندن و نوشتن آن را بیاموزند ، بدون آنکه به هنر خوشنویسی توجهی داشته باشند .

" ابن مقله " ، خوشنویس مشهور، پیشگام این دگرگونی بود .او بود که از خط کوفی خطوطی چون محقق و ریحان و ثلث را پدید آورد . اگر چه خون پاک او که سر شار از عشق میهن بود ، سر انجام بر خاک ریخت ، اما همین خون جوشان بود که درخت پر بار هنر خوشنویسی را بارور کرد . میراث پر بهای او را پیروانش تا اوج کمال و جمال به اعتلا کشاندند.

بعد از آن خوشنویس نامور دیگری به نام " میر علی تبریزی " ظهور نمود . شیوه او که به خط نستعلیق مشهور شد ، خطی است که پس از او به اوج زیبایی و کمال پختگی رسید . و هنرمندان ناموری چون ، سلطانعلی مشهدی ، میر علی هروی ، شاه محمود نیشابوری و سر انجام میر عماد سیفی آن را چنان به زیور کمال و جمال آراستند که این خط را " عروس خطوط " نامیدند .

استادان متقدم معتقد بودند که بدون صفای دل ،امکان ندارد خطی به مرتبه کمال و صفا برسد .سلطانعلی مشهدی در این باره می فرماید :

ای که خواهی که خوشنویس شوی خلق را مونس و انیس شوی

ترک آرام و خواب باید کرد وین به عهد شباب باید کرد

زآرزوهای خویش بگذشتن وز ره حرص و آز برگشتن

تا بدانی جهاد اصغر چیست باز گشتن بسوی اکبر چیست

آنچه با خود روا نمی داری هیچکس را بدان نیازاری

از حسد دور باش و اهل حسد کز حسد صد بلا رسد به جسد

هر که از مکر و حیله و تبلیس پاک گردید ، گشت پاک نویس

خط نوشتن شعار پاکان است هرزه گشتن ، نه کار پاکان است

در واقع این راه، راه پر زحمت و مشقّتی است همراه با سعی و تلاش زیاد ، که انشاالله به امید خدا حاصل شود.

و امّا این نکته را نباید فراموش کرد که :

منگر اندر نقش زشت و خوب خویش بنگر اندر عشق و بر مطلوب خویش

منگر این را که حقیریّ و ضعیف بنگر اندر همّت خود ای شریف

کاین طلبکاری مبارک جنبشی است این طلب در راه حق مانع کشی است

هر که را بینی طلبکار ای پسر یار او شو پیش او انداز سر

عاقبت جوینده یابند ه بود چون که در خدمت شتابنده بود

حال شاید از خود بپرسید که راه ادامه خوشنویسی چگونه ، و به چه صورت باید طی نمود .به امید خدا ، اگر عمری باقی بود در پست بعدی با همین موضوع در خدمت دوستان هنرمند خواهم بود .

دست یکایک شما را به گرمی می فشارم ....

امید که در آینده شما نیز یکی از خطاطان خوب کشورمان باشید ...

دو اثر زیبا از استاد شیرازی تقدیم به همه علاقه مندان

...حرف دلم

sarmayehayeman — Thu, 11 Sep 2008 12:54:18 GMT

زندگي كوره‌راهي است كه به سرمنزل منتهي مي‌گردد
زندگي با تولد آغاز دارد
چون كه تا تولد انتها دارد
مي‌شود آن باشيم كه چون هر بامداد برخيزيم
با خود گوييم:
«آه نمي‌دانم كه امروز را هم به شب خواهم برد؟»
راه انتها دارد، تولد مي‌بايد